Osmanlı'nın Kut'ül Amare zaferinin yıl dönümü

Bugün, Osmanlı Devleti'nin bundan tam 100 yıl önce İngiliz kuvvetleri ve müttefiklerine karşısında kazandığı Kut-ül Amare zaferinin sene dönümü.

1946 yılına değin Kut Bayramı olarak kutlanan Kut-ül Amare Muharebesi, 1. Dünya Savaşı'nın en manâlı muharebelerinden biri olarak biliniyor. Osmanlı Ordusu, Kut-ül Amare Muharebesi ile Çanakkale'den daha sonra İngiliz birliklerine aleyhinde ikinci büyük darbeyi vurdu.

İNGİLİZ BİRLİKLERİ ADAMAKILLI ESIR ALINDI

Kut-ül Amare, Dicle Nehri kıyısında Şattülarap kanalı ile birleşen Basra Körfezi'nin kuzeyi ile Bağdat'ın güneyinde yer alan bir kasaba... Adını kasabadan bölge muharebe, şehrin yakınlarında konuşlanmış İngiliz birlikleri ile müttefiklerinin kuşatılmasıyla başladı. Kasabanın Osmanlı Ordusu göre ele geçirilmesi ve 13 bin İngiliz askerinin tamamının esir alınmasıyla da bitti.

(Kut-ül Amare Zaferi'ni anlatan karikatür)

NATO'YA GİRİNCE GALIBIYET UNUTTURULDU

Kut-ül Amare Zaferi, Türkiye'de 1946 yılına değin Kut Bayramı olarak kutlanmaya devam etti. Oysa Türkiye'nin NATO'ya üye olmasının arkasında İngilizler, bayramın kaldırılması için baskı yaptılar. Baskılar üstüne de Türkiye, bayram kutlamasına son verdi. İngilizlerin baskısı pek yoğundu oysa Kut-ül Amare zaferi ve Kut Bayramı'na yönelik tarihi bilgiler, okullardaki tarih kitaplarından bile silindi. Unutturulmak istendi.

KUT-ÜL AMARE MUHAREBESİNDE NELER OLDU

Yeni kurulan Osmanlı 6. Ordusu'nun Komutanlığı'na atanarak 5 Aralık'ta Bağdat'a varan Mareşal Colmar Freiherr von der Goltz Paşa'nın emriyle Irak ve Havalisi Komutanı Miralay (Albay) 'Sakallı' Nurettin Bey'in birlikleri 27 Aralık'ta Kut'u kuşattı. İngilizler Kut'u kurtarmak için General Aylmer komutasındaki kolorduyla hücuma geçti oysa, 6 Ocak 1916 tarihli Şeyh Saad Muharebesi'nde 4.000 askerini kaybederek geri çekildi. Bu muharebede 9. Kolordu Komutanı Miralay 'Sakallı' Nurettin Bey görevinden alındı ve yerine Enver Paşa'nın kendisinden bir yaş ufak olan amcası Mirliva Halil Paşa (Kut) getirildi.

İngiliz Ordusu, 13 Ocak 1916 tarihli Vadi Muharebesi'nde 1.600, 21 Ocak Hannah Muharebesi'nde 2.700 askeri kaybederek geri püskürtüldü. İngilizler mart başında bitmiş taarruza geçti. 8 Mart 1916'da Sabis mevkiinde Miralay Ali İhsan Bey komutasındaki 13. Kolordu'ya atak ettilerse de 3.500 asker kaybederek geri çekildiler. Bu yenilgiden nedeniyle General Aylmer azledilerek yerine General Gorringe getirildi.

29 Nisan 1916 Townshend birlikleri diğer 13 general, 481 subay ve 13.300 er ile birlikte Osmanlı Kuvvetleri'ne teslim oldu. Kuşatmada, İngiliz kuvvetleri ve müttefikleri 23.000 ölü ve yaralı, Osmanlı kuvvetleri 10.000 şehit ve yaralı vermiş, 13.100 (bir takım kaynaklara tarafından 18.000) İngiliz askeri esir alınmıştır.