Selen KALDIRIM / email protected
Bir yanda yeni ve üstün alternatif cereyan sistemi’ ile Tesla, bir yanda 'doğru cereyan sistemi’ni korumaya çalışan Edison. Bu mücadelenin 1893 Chicago Dünya Fuarı’nda tek bir galibi vardı.
AMPULÜ KİM BULDU?
AZ KALSIN hepimiz onu ampulü buluş eden bilim adam olarak Thomas Edison'u tanıyoruz. Evet 1879’da elektrik ampulünü buluş ederek patentini almıştır ve tarihe de bu şekilde geçmiştir. Fakat 700 buluşu dahil kablosuz ampulü birincil keşfedenin Nikola Tesla diye biri olduğunu biliyor muydunuz?
PATENTİNİ ALDI
Edison 1879'da elektrik ampulün patentini alarak 1980’de satmaya başladı. yavaşça tüm evlere girmeye başlayan ampülleri ve diğer buluşları onu varlıklı bir iş adamı haline getirdi.
BABASI PAPAZ OLMASINI İSTEDİ
Bugün kullandığımız bütün irtibat sistemlerinin, uzay teknolojilerinin ve kablosuz iletişimin temelini oluşturan Tesla eğer babasını dinleseydi, şu lahza bir mucit değil, papazdı. Tesla’nın papaz olduğunu düşünsenize? İyi oysa de dinlememiş.
Tesla'nın elektrik üstüne çoğalan ilgisi onu hiç tahmin edemeyeceği bir başarıya götürecekti. Tesla’nın en kayda değer projesi Kablosuz Enerji İletimi idi. 20 adet ampulü kablo olmadan 25 dingil uzakta yakabildiği kayıtlara geçmiştir.
Hayatı her tarafında kendisine ait bir evi olmayan, otellerde yaşayan ve hiç evlenmeyen bu mucit, çalışmalarının çoğunda not tutmaz, her şeyi kafasının içinde saklardı.
‘’NIAGARA ŞELALESİ'NDEN HİDROELEKTRİK ÜRETECEĞİM’’
Zamanla istediği formüllere ulaşan mucit, alternatif akım elektrik sistemini bir uçtan bir uca tasarladı. Enerjinin ekonomik iletimi için hopârlör-alçaltıcı ve alternatif eğilim motorları onun kadar bulundu. O tarihi sözü söyleyerek herkesi hayran bıraktı: Niagara Şelalesi'ni hidroelektrik edinmek için kullanacağım.
EDISON’DAN IŞ TEKLİFİ
Tesla’nın bu yükselişi, aynı dönemde elektrik icatlarıyla bir numara olarak tanınan Edison’u çoktan rahatsız etmeye başlamıştı. İkilinin ilk karşılaşmasında -‘Düşmanı yanında alıkoyma’ hedefiyle olsa gerek- Edison’un Nikola’ya umulmadık bir teklifi vardı. Tesla’ya teorik çalışmalarla süre harcaması yerine, kurumsal bir yerde kendisiyle çalışmayı önerdi.
YARDIM İSTEDİ
Edison o yıllarda kurduğu şirket ‘General Electric’ ile şehirlere doğrusal akım kullanarak elektrik üreten santraller yapı ediyordu. Fakat Amerika’da çoğu kez meydana gelen elektrik kesintilerindeki beceriksiz parçayı çözecek olan Tesla’ydı. O Kadar de oldu. Santraldeki eğilim sorununu çözen Nicola Tesla, Edison ile 1 yıl boyunca çalışmaya devam etti.
TESLA'YI MAĞDUR ETTİ
Problemi çözen Tesla anlaştıkları ücreti istediğinde, Edison, '‘Tesla Amerikan şakalarından hiç anlamıyorsun!’' diyerek ödemeyeceğini söyledi. Tesla’nın istifa etmesiyle büyük akım savaşının başlaması bir oldu.
AKIM SAVAŞI BAŞLADI
Tesla’nın sisteminin daha üstün niteliklere sahip olduğunu Edison da biliyordu. Tabii ki hakim gücünü gözetmek için bir şeyler yapacaktı. Alternatif akım propagandaları yaparak işe koyuldu.
Tesla’nın savunduğu akımın ne dek tehlikeli olabileceğini kullanmak için elektrikli sandalyeyi öne sürdü. daha sonra bir mahkumun idam edilmesi, basında geniş yer buldu. Edison’a tarafından bu korkunç gösterme bir zaferdi. Ama hiç de o kadar olmadı.
WESTINGHOUSE MU, GENERAL ELECTRIC Mİ?
Tüm bu karalamalara karşın Tesla’nın Nigara şelalesi fikrini Westinghouse sahiplendi. Kullanılan santrallerdeki jenaratörlerin namına Tesla deniyordu. Bu soğuk savaşa 1893 yılında Chicago’da düzenlenen bir aydınlatma fuarı son verecekti. İki dev mucit ve markaların kazananı tescillenecekti.
TESLA’NIN ZAFERİ TESCİLLENDİ
Dönemin bir numarası olmasına rağmen Edison ve General Electric, Tesla’nın Westinghouse markası karşı yenik düştü. Edison’a karşı kazanılan savaş basın ve fuar göre dört bir yanda tescillendi.
Edison yaptığı işlerin ve zekasının önüne hırsını ve parasını koymuştu. Tesla ise züğürt, kafasındaki icatları hayata geçirmekle meşguldu. Onu zafere içeren da bu oldu. Tesla hiçbir süre Edison veya diğer mucitler değin ünlenmese de, şu lahza sahip olduğumuz elektrik sistemlerinin birçok onun fikriydi.
NOBEL ÖDÜLÜNÜ REDDETTİ
Amerika’nın en büyük mucidi olma konusunda Tesla’yı kendisine rakip görebilen Edison, Tesla’nın akım teorisinin gülünç bir şekilde fazla daha kolay versiyonunu yaparak, Nobel ödülüne Tesla ile birlikte namzet oldu. Tesla bu ödülü almayı reddettiğinden ikisi de ödülü alamadı.
EDİSON ÖZÜR ARZU ETMEK İSTEDİ LAKIN...
Bir Takım kaynaklarda Edison vefat döşeğindeyken Tesla’yı af istemek için yanına çağırttığı lakin Tesla'nın, ''Vaktimi abes laflar dinleyerek geçireceğime, insanlık namına gerekli icatları bularak geçiririm'' diyerek Edison‘un son arzusunu yerine getirmediği yazmaktadır.
‘’TÜM PARAM DENEYLERE YATIRILMIŞTIR’’
Nikola’nın ne adını duyuracak değin parası, ne de böylece bir karakteri vardı. Pek fakat, sonradan batma noktasına gelen Westinghouse’dan kar payını çekmesi oluşturacağı birçok icada engel olsa da, bu davranışı işindeki özverisini de kanıtlıyordu.
‘’Para insanların kendine biçtiği kıymete haiz değildir. Benim tüm param deneylere yatırılmıştır. Bunlarla yeni keşiflerde bulunup insanoğlunun yaşamını azıcık daha kolaylaştırmasını sağlıyorum. ‘’
Yorumlar
Yorum Gönder